Txakurra edo ora ugaztun haragijale bat da, Carnivora ordenakoa. Txakurrak otsoetatik etxekotu ziren orain dela 12.000 urte gutxienez, nahiz eta ebidentzia genetiko batzuek 150.000 urtea arte luzatzen duten abere bihurtzea.

Denbora honetan txakurrek bariazio handia izan dute. Gutxi batzuk txikiak dira (adibidez, Chihuahua) eta beste batzuk handiak (Argentinako Dogoa). Kolore gehienetako txakurrak daude eta erabilera anitzetarako: artzain txakurrak, ehiza txakurrak, etxeak zaintzeko txakurrak...

Herrialde gehienetan txakurrek laguntza baino ez dute ematen baina leku askotan lana ere egiten dute. Kirolean ere parte hartzen dute. Hala ere herrialde batzuetan txakurrak ez dira animalia garbitzat eta beste batzuetan janarirako erabiltzen dira.

Hona emen nire txakurraren argazki bat:

Dordokak.

Kaixo, ni Uxue naiz, 14 urte ditut eta egape ikastolan ikasten dut. Gaur dordokei buruz hitz egingo dut:

 

 

Dordokak askatu, baina non?

 

Lepoa luzatzen dute. Geldo eta sinpatiko. Eta gero hankak. Astiro baina berriro. Eta urruti iristen dira. Hori dio ipuinak: erbia garaitzen duela dortokak. Gizaki askok etxean izaten du animalia oskolduna. Konpainia egiteko. Ez delako zaratatsua. Jolasteko. Lasaia delako. Hazten ikusteko. Aspertu arte. Bai, batzuk aspertu egiten dira. Floridako dortokekin, batez ere. Azken urteetan horixe baita modako dortoka: asko handitzen dira, eta, gainera, bizitza luzea dute; 30-40 urte. Eta beste bizileku bat aurkitzen diete. Arga ibaia, adibidez. Han pozik biziko direlakoan.

 

Asko dira dortokak askatzen dituztenak. Kalteaz ohartu gabe. «Eta espezie exotikoak bertakotzea oso kaltegarria izan daiteke ekosistemarentzat», jakinarazi dute. «Floridako apoarmatuak bertakoak baino askoz handiagoak, oldarkorragoak eta jatunagoak dira. Gainera, bertakoak galtzeko arriskuan daude; babesa behar dute».

Arga ibaian bizi diren hiru dortoka espezieak uretakoak dira, eta antzeko ohiturak dituzte: algak, landareak, intsektuak, larbak, anfibioak eta arrain txikiak jaten dituzte. Eta oso eguzkizaleak dira. «Egunean bi-hiru orduz hartu behar dute eguzkia. Hala, edozein enborrengatik eta ibai bazterrengatik lehiatzen dira; Alemaneseko zubian, adibidez. Floridakoek, gehiago eta indartsuagoak izaki, beste biak uxatzen dituzte». Janaria ere urritu egin da, eta bertakoei nekeza egiten zaie bizirik irautea.

Beraz, dordoka bat abandonatu nahi baduzue, leku seguruan uzteko esan nahi dizuet, bere bizitza seguru egongo den leku batean.